Arsenik;
Son günlerde İzmir’de suda yüksek oranda bulunmasıyla popülerliği artan arsenik elementi kendi grubunda bulunan azot ve fosfordan atomik hacim ve elektronegativite yönünden oldukça farlıdır. Atom yarıçapları gittikçe artığı için elektron verme eğilimleri de artar.+4 ve +5 değerlikli oldukları gibi -3 değerliklide olabilirler. (AsH3 hidrürü gibi)
Arseniğin gri ve sarı olmak üzere iki allotropu vardır.Bunlardan aynı zaman daha dayanıklı olan gri arsenik metal özelliğide gösterir ve elektriği iletir.(yogunluğu:3,78g\cm3 tür) İnce toz haline getirilince siyah görünür. Kapalı kapta ısıtıldıgında basınç altında 814 C de erir. Açık havada erimeden 633 C de süblimleşir. Meydana gelen buhar As4 seklinde olup sarı renklidir, 1700 C nin üstünde As2 ye parçalanır.Arsenik buharları ani sogutulursa daha kararsız şekli olan sarı arsenik elde edilir.Karbon sülfürde çözünür. Soğutulduğunda balmumu gibi yumuşak kristaller halinde billurlaşirlar.Işığı çok fazla kırıcı özelliğe sahiptirler. Sarı arseniğin özgül ağırlıgı 1,97g\cm3 tür ve elektriği iletmez. As4 moleküllerinden oluşmuştur.Işık altında sarı arsenik hızla gri arseniğe dönüşür.
Arsenik havada yakıldığı zaman sarmısak kokusunu andıran bir koku salar ve mavimsi bir ışıkla yanar.
Realgar (As4S4), orpigment (As2S3),arsenolit (As2O3), arsenopyrite (FeAsS) ve demirli arsenik (FeAs2) gibi minerallerinin oksijensiz ortamda ısıtılması ile saf arsenik süblimleşerek elde edilir.
2 As2S3 + 6 Fe → 6 FeS + As4
2 As2O3 + 3 C → 3 CO2 + As4
Yükseltgen asitte çözünürler.Derişik HNO3 te arsenik aside, seyreltik nitrik ve derişik sülfürük asitte arsenoz aside dönüşür.
Arsenik kurşunla (%5 As) Top, saçma ve mermi yapımında kullanılır. Saf kurşuna belli bir oranda katılarak sertleştirilir ve dökme kurşunun özelliklerini yükseltir. Metallik arsenik bazı bakır alaşımlarının yapımında da kullanılabilir.
Arsenikten tıpta çeşitli amaçlarla yararlanılmaktadır. Örneğin; fare ve böcek ilaçlarında, derilerin tabaklanmasında temizleme ve renk giderme amacıyla kullanılır. Sodyum arsenit çözeltileri bitkide bulunan zararlıları yok etmede kullanılır.
Gördüğümüz gibi sadece suda değil aynı zamanda bir çok alanda karşımıza çıkan arsenik diğer tüm kimyasallar gibi hayatımızın parçası olmuş durumda diyebiliriz sanırım….
Yorum Yok
